1
گروه زیستشناسی دریا، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2
گروه علوم جوی و اقیانوسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.
10.22091/jmt.2025.14595.1011
چکیده
بومسازگانهای دریایی در دهههای اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی، آلودگی و فعالیتهای انسانی تحت فشار فزایندهای قرار گرفتهاند. پایش مؤثر این اکوسیستمها برای مدیریت پایدار منابع دریایی و کاهش پیامدهای منفی انسانی ضروری است. با پیشرفت فناوری، استفاده از اینترنت اشیا و هوش مصنوعی به عنوان ابزارهای نوین برای جمعآوری و تحلیل دادههای محیطی مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با هدف بررسی کاربردهای اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در پایش و مدیریت بومسازگانهای دریایی، توسعه چارچوبی یکپارچه و ارائه توصیههای عملی برای بهبود دقت و سرعت شناسایی تغییرات محیطی انجام شده است. پژوهش حاضر یک مرور نظاممند از مطالعات اخیر منتشرشده در 15 سال اخیر را انجام داده و بر منابع معتبر بینالمللی تمرکز کرده است. دادهها با استفاده از تحلیل محتوا استخراج و چارچوبی شامل حسگرهای دریایی، شبکههای ارتباطی، الگوریتمهای هوش مصنوعی و روشهای پیشبینی ارائه شد. یافتهها نشان میدهد که ترکیب اینترنت اشیا و هوش مصنوعی امکان پایش لحظهای پارامترهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی در گسترههای جغرافیایی وسیع را فراهم میکند. استفاده از الگوریتمهای هوش مصنوعی در تحلیل دادهها موجب پیشبینی بهتر تغییرات بومسازگان و شناسایی نقاط بحرانی میشود. همچنین، این رویکرد باعث کاهش هزینههای نظارت و افزایش دقت تصمیمگیری مدیریتی میشود. ادغام اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در پایش دریایی میتواند پایهای برای توسعه اقیانوس هوشمند و مدیریت پایدار منابع دریایی فراهم کند. این فناوریها علاوه بر بهبود کارایی پایش، امکان واکنش سریع در برابر تهدیدهای محیطی و افزایش آگاهی علمی از تغییرات اکوسیستمهای دریایی را فراهم میسازند.
)