بررسی انتقادی دیدگاه لین رادر بیکر در مسئله این‌همانی شخصی در طول زمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه کلام و فلسفه اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه قم، قم، ایران.

10.22091/jmt.2025.14725.1012

چکیده

در مسئله این‌همانی شخصی، این پرسش بنیادین مطرح می‌شود که یک فرد با وجود تغییرات اساسی در طول زمان و حتی پس از مرگ، بر اساس چه معیاری همان شخص پیشین تلقی می‌شود. لین رادر بیکر،  فیلسوف معاصر و فیزیکالیست غیرتحویل‌گرا، با نقد و رد معیارهایی همچون ملاک نفس،‌ ملاک بدن و ملاک استمرار حافظه یا روان‌شناختی، معیار «استمرار منظر اول شخص» را به‌عنوان مبنای این‌همانی شخصی مطرح  می‌کند. از دیدگاه بیکر، هر شخصی که منظر اول شخص خود را حفظ کند، در طول زمان و حتی پس از مرگ باقی می‌ماند، هرچند بدن فیزیکی خود را از دست بدهد. منظر اول شخص نزد بیکر معادل خودآگاهی و توانایی درک خویشتن به عنوان «خود» از درون و به صورت اول شخصی است. مقاله حاضر با روش تحلیلی-انتقادی به تبیین و ارزیابی دیدگاه بیکر می‌پردازد. با توجه به اینکه بیکر منظر اول شخص را یک ویژگی یا عَرَض می‌داند، از مهم‌ترین نقدها متوجه این نکته است که چگونه یک ویژگی می­تواند بدون اتکا به یک جوهر، باقی بماند و به عنوان ملاک این‌همانی شخص در طول زمان و پیش و پس از مرگ عمل کند. افزون بر این، ناکامی در ارائه معیاری قانع‌کننده برای این‌همانی اشخاص انسانی، ناسازگاری با برخی آموزه‌های دینی، و ناتوانی فلسفی در تبیین دقیق این‌همانی شخصی، از دیگر اشکالات اساسی وارد بر دیدگاه بیکر  به شمار می‌آیند.

کلیدواژه‌ها